Η Στοματολογία αποτελεί πολυσύνθετη εξειδίκευση που απαιτεί άριστη γνώση παθολογίας και χειρουργικής, τόσο για τη διάγνωση, όσο και για τη θεραπεία. Διαγνωστικά μέσα στη στοματολογία αποτελούν κυρίως η κλινική εξέταση, η διαγνωστική βιοψία, οι κατάλληλες αιματολογικές εξετάσεις, καθώς και η λήψη επιχρίσματος από το στόμα για μικροβιολογική ή κυτταρολογική εξέταση και ανίχνευση στελεχών του HPV. Θεραπευτικά, συνήθως ακολουθείται φαρμακευτική αγωγή (βραχείας ή και μακροχρόνιας διάρκειας) με συνταγογραφούμενα φάρμακα από όλο το φάσμα της φαρμακευτικής ή πραγματοποιείται χειρουργική αφαίρεση της βλάβης (συνήθως στο ιατρείο, σπανιότερα σε νοσοκομείο) όταν αυτό είναι σκόπιμο, έτσι ώστε να έχουμε στη συνέχεια τεκμηριωμένη ιστολογική έκθεση της βλάβης που αφαιρέθηκε η οποία και δίνεται απαραιτήτως στον ασθενή (πρακτική που δυστυχώς δεν εφαρμόζεται σε όλα τα ιατρεία).

Είναι επιβεβλημένο καθένας από εμάς, όταν αντιληφθεί κάποια μη δικαιολογημένη, ανορθόδοξη μεταβολή στο στόμα του (όπως π.χ πόνο, διόγκωση, εμφάνιση ογκιδίων, αιμορραγία, μεταβολή χρώματος ή υφής του βλεννογόνου, λευκές ή μελανές κηλίδες, πληγές που δεν κλείνουν, άφθες που επιμένουν, ξηροστομία, καυσαλγία, πίκρα, κακοσμία, διαταραχή της γεύσης και γενικότερα κάτι που δεν υπήρχε ως τώρα) να εξεταστεί από Ειδικό Στοματολόγο, ιδιαίτερα μάλιστα όταν ανήκει σε ομάδα υψηλού κινδύνου για ανάπτυξη καρκίνου του στόματος (οικογενειακό ιστορικό καρκίνου στόματος, κάπνισμα, κατανάλωση οινοπνεύματος, επιβεβαρυμμένο ιατρικό ιστορικό). Στην τελευταία, δε περίπτωση των ατόμων υψηλού κινδύνου, ο τακτικός περιοδικός έλεγχος είναι απαραίτητος ακόμα και με την απουσία συμπτωμάτων, αφού η κλινική εξέταση από κάποιο Ειδικό Στοματολόγο μπορεί να εκτιμήσει σημεία που ο ίδιος ο ασθενής να μην έχει αξιολογήσει ως ύποπτα.

Είναι όμως εξίσου επιβεβλημένο, καθένας από εμάς που διαπίστωσε κάτι στο στόμα του το οποίο άπτεται στοματολογικής εξετάσεως, να διατηρήσει την ψυχραιμία του και να μην ανατρέξει στο διαδίκτυο ή στο AI με τα συμπτώματα που υποκειμενικά αντιλαμβάνεται αναζητώντας εκεί διάγνωση, μιας και το μόνο που θα αποκομίσει από αυτό είναι συνήθως μια ψευδώς θετική (συνήθως) ή ψευδώς αρνητική απάντηση.

Τέλος, για λόγους ενημέρωσης, πρέπει να αναφερθεί η διάκριση του Ειδικού Στοματολόγου (που όπως προαναφέρθηκε είναι εξειδίκευση της Οδοντιατρικής) από τον όρο Στοματολόγο που χρησιμοποιείται κάποιες φορές από αποφοίτους Οδοντιατρικών Σχολών βαλκανικών, κυρίως, χωρών, υποδηλώνοντας απλώς τον πτυχιούχο οδοντίατρο από τις χώρες αυτές.